Τα μακροθρεπτικά συστατικά φαίνεται να κεντρίζουν ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον όσων επιθυμούν να βελτιώσουν τη διατροφή και τη φυσική τους κατάσταση. Παλαιότερα, τα μακροθρεπτικά συστατικά τα μετρούσαν κυρίως οι αθλητές στη διατροφή τους, ωστόσο σήμερα η παρακολούθησή τους έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής και στο ευρύ κοινό. Στη συνέχεια, θα ανακαλύψουμε τι είναι τα macros και ποιος είναι ο ρόλος τους, πώς διαφέρουν από τα μικροθρεπτικά συστατικά και ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στον υπολογισμό θερμίδων και την παρακολούθηση των μακροθρεπτικών συστατικών.
Τι είναι τα macros (μακροθρεπτικά συστατικά) με απλά λόγια;
Αρχικά εξηγώντας τι είναι τα macros, πρόκειται για τα βασικά θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός σε μεγάλες ποσότητες. Αυτά είναι οι υδατάνθρακες, οι πρωτεΐνες και τα λιπαρά. Καθένα επιτελεί διαφορετικό αλλά εξίσου σημαντικό ρόλο, με τους υδατάνθρακες να αποτελούν άμεση πηγή ενέργειας, τις πρωτεΐνες να συμβάλλουν στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και τα λιπαρά να υποστηρίζουν την παραγωγή ορμονών.
Οι απλοί και οι σύνθετοι υδατάνθρακες παρέχουν 4 θερμίδες/ γραμμάριο, όμως, μεταβολίζονται διαφορετικά από τον οργανισμό. Οι απλοί υδατάνθρακες διασπώνται γρήγορα, παρέχοντας άμεσα ενέργεια, ενώ οι σύνθετοι πέπτονται πιο αργά και παρέχουν ενέργεια με σταθερό ρυθμό.
Ποια η διαφορά των macros με τα μικροθρεπτικά συστατικά;
Τα μακροθρεπτικά διαφέρουν από τα μικροθρεπτικά συστατικά και η ονομασία τους προδίδει και τον λόγο. Πιο συγκεκριμένα διαφέρουν:
- Στην ποσότητα που χρειάζεσαι: Όπως προδίδει και το όνομά τους, τα macros τα χρειάζεσαι σε μεγάλες ποσότητες, ενώ τα μικροθρεπτικά (όπως βιταμίνες και μέταλλα) σε πολύ μικρότερες.
- Στην ενέργεια που σου προσφέρουν: Τα macros σου παρέχουν θερμίδες (άρα και ενέργεια), ενώ αντίθετα τα μικροθρεπτικά συστατικά δεν αποδίδουν καθόλου θερμίδες.
Γιατί είναι σημαντικά τα macros για το σώμα σου;
Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσεις όχι μόνο τι είναι τα macros, αλλά γιατί είναι σημαντικά για το σώμα σου. Ας τα δούμε προσεκτικά ένα ένα:
-
Υδατάνθρακες
Αν δεν γνωρίζεις τι είναι οι υδατάνθρακες, πρόκειται απλά για την κύρια πηγή ενέργειας του οργανισμού και κυρίως του εγκεφάλου. Οι υδατάνθρακες αξιοποιούνται τόσο απο τους μύες όσο και τον εγκέφαλο και η περίσσεια αποθηκεύεται ώστε να αξιοποιηθεί αργότερα.
Βέβαια, οι υδατάνθρακες είναι ιδιαίτερα σημαντικοί πριν και μετά την άσκηση, καθώς βοηθούν στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών αλλά και στην αποκατάσταση μετά.
-
Πρωτεΐνες
Οι πρωτεΐνες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, καθώς και στην αποκατάσταση των μυών και των υπόλοιπων ιστών, ιδιαίτερα μετά τη σωματική άσκηση. Αποτελούν κύρια πηγή ενέργειας, κυρίως σε μια δίαιτα χωρίς υδατάνθρακες, ενισχύοντας το αίσθημα κορεσμού, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της όρεξης.
-
Λιπαρά
Τα λιπαρά είναι η πιο πυκνή πηγή ενέργειας, αποδίδοντας 9 θερμίδες/ γραμμάριο και είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού. Συγκεκριμένα, απαιτούνται για την παραγωγή των ορμονών και την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών A, D, E και K.
Θερμίδες vs μακροσυστατικά: Ποια η διαφορά;
Τα μακροθρεπτικά συστατικά δεν είναι το ίδιο με τις θερμίδες, όμως, σχετίζονται άμεσα. Αυτό σημαίνει πως οι θερμίδες εκφράζουν την ποσότητα ενέργειας που λαμβάνει ο οργανισμός από μια τροφή, ενώ τα μακροθρεπτικά συστατικά δείχνουν από πού προέρχεται η ενέργεια αυτή. Συγκεκριμένα, κάθε γραμμάριο υδατανθράκων και πρωτεΐνης παρέχει 4 θερμίδες, ενώ κάθε γραμμάριο λίπους παρέχει 9 θερμίδες. Άρα, δύο γεύματα μπορεί να έχουν τον ίδιο αριθμό θερμίδων, αλλά εντελώς διαφορετική αναλογία μακροθρεπτικών συστατικών. Αυτό επηρεάζει άμεσα τη θρεπτική αξία των γευμάτων.
Συμπέρασμα
Αφού έχεις κατανοήσει τι είναι τα macros, τι προσφέρουν στον οργανισμό σου και πώς διαφέρουν απο τα μικροθρεπτικά μπορείς να κάνεις πιο συνειδητές διατροφικές επιλογές. Η σωστή ισορροπία ανάμεσα στους υδατάνθρακες, στις πρωτεΐνες και στα λιπαρά συμβάλλει στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών ανάλογα και με τη σωματική σου δραστηριότητα.
Ξεκίνα να απολαμβάνεις υγιεινά και νόστιμα γεύματα χωρίς το άγχος της προετοιμασίας. Με τα έτοιμα γεύματα Fitness Meals, το φαγητό σου μαγειρεύεται φρέσκο και φτάνει κατευθείαν στην πόρτα σου. Το καλύτερο; Δεν χρειάζεται να υπολογίζεις εσύ τα μακροθρεπτικά συστατικά, καθώς όλα αναγράφονται αναλυτικά στη διατροφική ετικέτα κάθε γεύματος. Έτσι, πετυχαίνεις τους διατροφικούς σου στόχους με ακρίβεια και με μηδενικό κόπο!
Συχνές Ερωτήσεις
Γιατί πρέπει να μετράω macros και όχι μόνο θερμίδες;
Έχει ιδιαίτερη σημασία να λαμβάνεις υπόψιν σου τα macros και όχι μόνο τις θερμίδες, διότι σε βοηθούν να πετύχεις με μεγαλύτερη επιτυχία τον στόχο σου. Αν θέλεις να χάσεις βάρος παίζουν σημαντικό ρόλο οι θερμίδες, όμως, είναι εξίσου σημαντικό να προσλαμβάνεις επαρκή πρωτείνη αλλά και να περιορίζεις τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες για να διατηρείς τη μυϊκή σου μάζα και να έχεις σταθερά επίπεδα ενέργειας όλη την ημέρα.
Τι συμβαίνει αν αποκλείσω εντελώς ένα μακροσυστατικό από τη διατροφή μου;
Σε περίπτωση που αποφασίσεις να αποκλείσεις ένα μακροθρεπτικό απο τη διατροφή σου, θα παρατηρήσεις τις αντίστοιχες επιπτώσεις στο σώμα σου. Αν αποκλείσεις τους υδατάνθρακες, μπορεί αρχικά να αισθανθείς κούραση ή δυσκολία συγκέντρωσης, αποφεύγοντας τα λιπαρά μπορεί να διαταραχθεί η φυσιολογική παραγωγή ορμονών, ενώ αποκλείοντας τις πρωτεΐνες υπάρχει κίνδυνος απώλειας μυϊκής μάζας και καθυστέρηση στην αποκατάσταση των ιστών.
Μυρτώ Γαλανή
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος
